روانشناسی علم زندگی

زندگی باید کرد، گاه با یک گل سرخ، گاه با یک دل تنگ... گاه باید رویید در پس این باران... گاه باید خندید بر غمی بی پایان... زندگی باوری می خواهد، آن هم از جنس امید... که اگر سختی راه به تو یک سیلی زد! یک امید قلبی به تو گوید که خدا هست هنوز..
 
مقاله خوش بینی ومثبت اندیشی
ساعت ٩:٤٧ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ٢٥ اردیبهشت ۱۳٩۳ : توسط : آسمان ها


امام صادق(ع) فرمود: «خدای متعال می­فرماید: بنده مومنم را به هر سو بگردانم برایش خیری هست».
مثبت­اندیشی چیزی فراتر از اعتقاد کورکورانه است و قدرت آن بر زندگی انسان­ها بسیار زیاد و شگفت­انگیز است. خوشبین­ها تقریباً در همه جنبه­های زندگی بهتر از بدبین­ها عمل می­کنند و معمولاً به موفقیت­های بیشتری نائل شده و از موفقیت­های اجتماعی لذت بیشتری می­برند. انسان­های خوشبین ،همچنین کمتر مستعد پذیرش افسردگی و بیماری­های جسمی هستند. «مارتین ای.پی.سلیگمن» پروفسور روانشناسی پنسیلوانیا می­گوید: «شواهدی وجود دارد که خوشبینی، سیستم دفاعی بدن را تقویت 
می­کند».
شما  نیمه پر لیوان را می­بینید، یا نیمه خالی آن را؟ پاسخ شما به این سوال قدیمی، دیدگاهتان را به زندگی نشان می­دهد و تعیین می­کند که مثبت­اندیش هستید یا منفی­گرا.
در واقع، تحقیقات نشان می­دهد که این خصوصیت شخصیتی-خوشبینی و بدبینی- می­تواند بر طریقه زندگی کردن شما و حتی طول عمرتان تاثیرگذار باشد.
فکر می­کنید نیاز به تغییر و اصلاح رویه دارید؟ در این متن به شما آموزش می­دهیم که چطور با بیرون ریختن افکار منفی از ذهنتان و تمرین مثبت­اندیشی از طریق گفت­وگو با خود، استرستان را کاهش دهید.
خوشبین بودن یا نبودن چیست؟
روانشناسان معتقدند خوشبینی و بدبینی، عاداتی هستند که ما از زمان کودکی می­آموزیم و والدین ما الگو و سرمشق­های ما هستند. به یاد بیاورید هنگامی که در اثر ترکیدن لوله آب، خانه جدید شما غرق آب شد، پدر شما آه و ناله کرد که «چرا من چنین خانه بدی را انتخاب کرده ام؟» یا گفت: «در قرارداد ما تضمین شده که همه چیز بی­عیب و نقص باشد، بنابراین من از معمار ساختمان می­خواهم لوله­کشی ساختمان را تعمیر کرده و خسارت به وجود آمده را جبران کند؟ «سلیگمن» می­گوید: «خوشبینی، یک روش عادی برای توضیح شکست­ها به خودتان است».
انسان بدبین معتقد است اتفاقات بد، از شرایطی دائمی و ثابت، نشات می­گیرد: «من در امتحان ریاضی مردود شدم، چون استعداد یادگیری اعداد و ارقام را ندارم.» و اتفاقات خوب، از شرایطی موقتی ناشی می­شود. «همسرم امروز به من یک شاخه گل هدیه کرد، چون روز کاری خوبی داشته.» اما انسان خوشبین، شکست را به عوامل موقتی نسبت می­دهد، «من در امتحان رد شدم چون دقت نکردم» و موقعیت­های مطلوب را به عوامل پایدار. «او برای من گل هدیه آورد، چونمرا دوست دارد.»
بدبین اجازه می­دهد ناامیدی در بخشی از زندگی­اش وارد شود و به سایر بخش­ها نفوذ و سرایت کند. به عنوان مثال وقتی به شخصی گفته می­شود به طور موقتی از کار بر کنار شده است، انسان بدبین نه تنها به خاطر از دست دادن شغل خود احساس بدی می­کند بلکه نگرانی­اش را به سایر ابعاد زندگی خود منتقل کرده، ابراز می­کند که زندگی زناشویی­اش در معرض خطر است و فرزندانش غیرقابل کنترل هستند، اما انسان خوشبین اجازه نمی­دهد یک شکست، تمام زندگی او را محدود کند، او با خود فکر می­کند، پس من در این شرایط، شغلی ندارم، ولی من و همسرم هنوز رابطه خیلی خوب و نزدیکی با هم داریم و فرزندانمان مایه افتخار ما هستند.»
وقتی مشکلی پیش می­آید و کارها خراب می­شود، بدبین­ها خود را سرزنش می­کنند: برای مثال اگر راننده دیگری به ماشین پارک شده آن­ها خسارت وارد کند، آن­ها خود را سرزنش می­کنند که چرا ماشین را در جای نامناسبی پارک کرده­اند. اما انسان خوشبین چنین مشکلی را به اتفاق ،نسبت می­دهد یا سعی می­کند راه جدیدی پیدا کند: «دفعه بعد ماشین را در جایی که ماشین­های کمتری وجود دارد، پارک می­کنم.»
خوشبین باشید: طولانی­تر زندگی کنید، سالمتر زندگی کنید
گفت­وگو با خود، جریان بی­پایان افکاری است که هر روز در ذهن شما جاری می­شود. این افکار اتوماتیک و خودکار می­­توانند مثبت یا منفی باشند. اگر افکاری که از ذهن شما عبور می­کنند، اکثراً منفی باشند، دیدگاه شما به زندگی دیدگاهی بدبینانه و منفی­گرایانه خواهد بود. اما اگر افکارتان مثبت باشد، شما فردی خوشبین و مثبت­اندیش هستید.
برخی از گفت­وگوهای شما با خودتان از عقل و منطق نشات می­گیرد. برخی دیگر ممکن است از سوءتفاهمات به خاطر کمبود یا فقدان آگاهی یا اطلاعات ناشی شود.
محققان در حال پیگیری تاثیرات خوشبینی و مثبت­اندیشی بر روی سلامتی هستند. اثراتی که خوشبینی می­تواند بر سلامتی داشته باشد عبارتند از:
*کاهش استرس
*مقاومت بیشتر در مقابل ابتلا به سرماخوردگی
*احساس سلامت و تندرستی
*کاهش خطر ابتلا به بیماری­های شریانی کرونری
*تنفس راحت­تر، در صورت ابتلا به بیماری­های ریوی تنگی نفس مثل آمفیزم
*افزایش تحمل و طاقت در زنانی که بارداری­های دشوار دارند
*عمر طولانی­تر
*مهارت­های سازگاری بهتر
علت این تاثیرات، هنوز مشخص نیست اما یک تئوری این است که داشتن دیدگاه مثبت در زندگی باعث می­شود بهتر بتوانید با موقعیت­های پرفشار و استرس­زا کنار بیایید که فشار روحی و استرس وارد بر جسمتان را کاهش می­دهد.
چطور افکار منفی را به افکار مثبت تبدیل کنیم؟
گفت­وگو با خود- مونولوگ درونی که گاهی به تفکر خود به خود تعبیر می­شود- می­تواند مثبت یا منفی باشد. وقتی موضوع تفکرات درونی شما اکثراً منفی باشد، سوء تعبیرات، کمبود اطلاعات و  یده­ها و نظرات تحریف شده شما بر ظرفیت عقل و منطق شما غلبه می­کند. اما اگر این سوءتعبیرات غیرعقلانی را از ریشه برکنده و آن­ها را با افکار مثبت و منطقی جایگزین کنید، گفتگوی درونی شما به تدریج واقع­گرایانه و مثبت خواهد شد.
برخی انواع متداول تفکر غیرعقلانی
*فیلترینگ: شما جوانب منفی یک موقعیت را بزرگ کرده و جوانب مثبت آن را صاف و تصفیه می­کنید. برای مثال، کارتان خیلی زیاد است. موفق می­شوید که کارتان را به موقع به اتمام برسانید و برای انجام یک کار صحیح و کامل ،مورد تشویق و تمجید قرار می­گیرید. اما یک قدم کوچک را فراموش می­کنید. آن روز عصر، فقط روی اشتباهات خودتمرکز می­کنید و تحسین و تمجیدهایی که دریافت کرده­اید را نادیده می­گیرید.
*به خود گرفتن: وقتی اتفاق بدی می­افتد، شما اتوماتیک وار، خودتان را مقصر می­شناسید. برای مثال، می­شنوید که برنامه آن روز عصر با دوستان به هم خورده است و پیش خود تصور می­کنید که این تغییر برنامه به خاطر این بوده که هیچکدام از دوستانتان نمی­خواسته­اند با شما باشند.
*فاجعه­آمیز کردن: شما اتوماتیک­وار بدترین نتیجه را پیش­بینی می­کنید. از بیرون رفتن با دوستان ،سر باز می­زنید چون می­ترسید خراب­کاری کرده و ناآگاه جلوه کنید. یا رخ دادن یک تغییر کوچک در روزتان باعث می­شود تصور کنید که کل روزتان خراب خواهد بود.
*دوقطبی کردن: شما همه چیز را در دو قطب می­بینید: یا خوب و یا بد. یا سیاه و یا سفید. هیچ حد وسطی برای شما وجود ندارد. پیش خودتان فکر می­کنید باید کامل­ترین انسان باشید وگرنه یک شکست خورده تمام عیارید.
می­توانید یاد بگیرید که چه طور افکار و تصورات منفی خود را به افکار مثبت تبدیل کنید. روند کار خیلی ساده است. اما نیازمند صرف زمان و تمرین است.
با یک قانون ساده شروع کنید: چیزی را که به افراد دیگر نمی­گویید، هیچوقت به خودتان هم نگویید.
در زیر به نمونه­هایی از گفتگوهایی درونی معمول و تبدیل آن­ها به تصورات و تفکرات مثبت اشاره می­کنیم:
اگر تا به حال تفکرات و تصوراتتان منفی و بدبینانه بوده است، انتظار نداشته باشید که یک شبه به فرد خوشبینی تبدیل شوید. اما با تلاش و ممارست خواهید دید که رفته رفته انتقاد از خودتان کمتر شده و می­توانید بیشتر و بهتر خودتان را قبول کنید.
تمرین گفت­وگوی درونی می­تواند دیدگاه شما را ارتقاء بخشد. وقتی طرز تفکرتان خوشبیانه باشد، خیلی راحت می­توانید با استرس­های زندگی به طریقی واقع­گرایانه و سازنده برخورد کنید. فواید سلامتی ناشی از مثبت­اندیشی و خوشبینی از همین توانایی نشات می­گیرد.
برنده بودن را تمرین کنید
در امتحانات، افرادی را تصور می­کنند نتیجه خوبی خواهند گرفت و موفق خواهند بود، بسیار بهتر از آنانی که از خود، انتظار مردود شدن دارند، عمل می­کنند. اگر برای امتحانی که در پیش دارید، احساس نگرانی می­کنید، پیش از روز امتحان، خود را مجسم کنید در حالی که سر جلسه امتحان نشسته­اید و برگه امتحان در مقابلتان قرار دارد و شما با یاد خداوند و کمک خواستن از او شروع به خواندن سوالات کرده و به خوبی به آن­ها پاسخ می­دهید. در هنگام مواجهه با صحنه واقعی، این تمرین فکری به شما اطمینان و نیروی اراده خواهد داد.
به خودتان اعتبار و ارزش بدهید
به موفقیت­های خود ،در گذشته اعتراف کنید. اتفاقات خوبی را که برای شما به وجود آمده، به عنوان نتیجه تلاش­های خودتان تجزیه و تحلیل کنید. عکس­هایی که در تعطیلات گرفتید، عالی بودند نه به این خاطر که دوربین به خوبی ساخته و طراحی شده بود، بلکه به خاطر مهارت شما در زمینه نور و ترکیب اجزای صحنه. «مهمانی شما در فضای باز ،موفقیت­آمیز بود، نه به این دلیل که هوا خوب و مساعد بود، بلکه این موفقیت به خاطر تدارک خود و مهارت­های اجتماعی شما بوده است». از موفقیت­های خود تجلیل کنید (موفقیت­های خود را جشن بگیرید). «من قفل در را تعمیر کردم بدون این که مجبور باشم از نجار کمک بخواهم، حالا من به شیوه جدیدی با خود رفتار خواهم کرد. «احساس افتخار و مباهات، نسبت به کمالات و فضایل خود، برای شما یک احساس خودارزشی می­سازد».
برای خود، هدف تعیین کنید
دقیقاً تعیین کنید که قصد دارید چه کاری انجام دهید. مثلاً متعهد شوید که هفته­ای یک بار به صورت داوطلبانه در موسسات خیریه فعالیت کنید. هدف­های بزرگ را به هدف­های کوچک­تر تقسیم کنید، زیر بار سنگین وظایفتان فلج نشوید. با دستیابی به هر هدف اولیه، شاهد یک پیشرفت خواهید بود. شما در مورد آنچه در آینده اتفاق می­افتد، احساس انرژی و هیجان خواهید داشت و این، نشانه و قدرت یک انسان خوشبین است.
تحقیقات نشان می­دهد:
اشخاص خوشبین در برابر بیماری­های عفونی و مسری مقاوم­تر بوده و بهتر می­توانند امراض مزمن را از خود دفع کنند. در یک مطالعه علمی محققان ،۹۶ مردی که یک بار دچار حمله قلبی شده بودند را مورد بررسی قرار دادند. بعد از طی مدت هشت سال، از هر ۱۶ مرد بدبین، ۱۵ نفرشان جان باختند و از هر ۱۶ نفر مرد خوشبین فقط ۵ نفرشان از دنیا رفتند.
*امروز به طور گسترده­ای عقیده بر این است که خوشبینی قابلیت سیستم دفاعی بدن را برای مبارزه با بیماری­ها افزایش می­دهد. این ممکن است به آن دلیل باشد که افراد خوشبین دارای پایین­ترین سطح استرس در یک اجتماع می­باشند. و همگی ما می­دانیم که استرس کمتر به معنای داشتن بدنی سالمتر است.
*خوشبینی یک احساس است. آن را در خود بیشتر تقویت کنیم و مثبت فکر کنیم، زیرا مثبت­اندیشی کلید خوشبختی است.