روانشناسی علم زندگی

زندگی باید کرد، گاه با یک گل سرخ، گاه با یک دل تنگ... گاه باید رویید در پس این باران... گاه باید خندید بر غمی بی پایان... زندگی باوری می خواهد، آن هم از جنس امید... که اگر سختی راه به تو یک سیلی زد! یک امید قلبی به تو گوید که خدا هست هنوز..
 
شوهرانی که قابل ستایش اند
ساعت ۸:٢٥ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٢٥ دی ۱۳٩٢ : توسط : آسمان ها

وظایف شوهر نسبت به زن


1- تلاش در راه رفاه خانواده:

 

خداوند رزاق و رحیم در قرآن کریم می‏فرمایند:

«مردان و زنان بی‏همسر خود را همسر دهید،... اگر فقیر و تنگدست باشند، خداوند از فضل خود آنان را بی‏نیاز می‏سازد، خداوند گشایش دهنده و آگاه است.» (1)

پیامبر اکرم صلی‏الله و علیه واله وسلم می‏فرمایند:

«بی‏ همسرانتان را همسر دهید ، زیرا خداوند در پرتو ازدواج، اخلاق آنان را نیکو می‏گرداند و رزق و توان مالی آنها را وسعت می‏دهد، و بر مروّت و ارزش‏های انسانی‏شان می‏افزاید.» (2)

امیر مومنان علی‏علیه‏السلام می‏فرمایند:

«خداوند متعال روزی همه را تضمین کرده و قوت آنان را معین ساخته ... هر کس زنده باشد، روزی‏اش بر اوست و هر کس بمیرد، بازگشتش به سوی اوست...»(3) 

اما رضا علیه‏السلام  در رابطه با تلاش مرد در راه رفاه خانواده می‏فرمایند:

«کسی که از راه حلال برای رفاه خانواده‏اش تلاش می‏کند، همانند مجاهدی است که در راه خدا جهاد می‏کند.»  (4)

با توجه به دستور الهی و کلام نورانی معصومین (علیهم‏السلام) باید به این نکته دقت داشت که نفقه زن بر شوهر واجب است، یعنی قانوناً و شرعاً مرد موظف است کلیه مخارج خانواده از قبیل خوراک، پوشاک، مسکن، دارو و درمان و... را تامین نماید و در صورت امتناع یا کوتاهی ایشان، شرعاً و قانوناً مورد بازخواست قرار خواهد گرفت.

بنابراین مرد خردمند و آینده‏نگر و با تدبیر، حساب دخل و خرج خانواده را به طور دقیق می‏کند. اشیاء و لوازم زندگی را نسبت به لزوم و احتیاج درجه‏بندی می‏کند. حوائج ضروری زندگی مانند خوراک و پوشاک را بر سایر چیزها مقدم می‏دارد و کار و شغلش، کمال جدیّت و تلاش را دارد و مقداری از درآمدش را برای حوادث ناگهانی روزگار از قبیل بیماری و ... کنار می‏گذارد. در کار و زندگی‏اش اعتدال و قناعت را در نظر دارد و از هر گونه اسراف و تبذیر خودداری می‏کند. و همه سعی و تلاشش این است که با توکل بر خدا، از راه حلال و در حدّ توان و اعتدال، وضع اقتصادی خانواده را بهتر کند.

 

2- نظافت و آراستگی:

نظافت و تمیزی از ارکان زندگی انسان است، که حیات و لذت بردن از حیات، بستگی به آن دارد. نظافت در خانه، کوچه، بازار، اداره و مغازه ضروری و اجتناب‏ناپذیر است. نظافت با خوردن، آشامیدن، پوشیدن و حتی نفس کشیدن انسان ارتباط دارد.

در نظام آفرینش، خداوند متعال همه موجودات را زیبا آفرید ، خصوصاً انسان که گل سر سبد خلقت است زیباتر. در بین انسان‏ها خداوند سبحان خلقت زنان را نسبت به مردان زیبا پسندتر و نظافت دوست‏تر آفریده است.

پیامبر اسلام صلی‏الله علیه و اله وسلم می‏فرمایند:

«هر چه می‏توانید پاکیزه باشید، زیرا خداوند اسلام را بر پاکیزگی بنیان نهاده و جز مردم پاکیزه کسی به بهشت نمی‏رود.» 5

و امام باقر علیه‏ می‏فرمایند:

«همان گونه که مردان دوست دارند زینت را در زنانشان ببینند، زنان نیز دوست دارند زینت را در شوهرانشان ببینند.» 6

و در همین رابطه امام کاظم علیه‏السلام می‏فرمایند:

«آراستگی شوهر موجب عفت زیاد همسر می‏شود و بی‏عفتی زنان به خاطر ناآراستگی شوهرانشان بوده است.»  7

 

 

3- بوی دهان و مسواک زدن:

یکی از دستورات مهم اسلام که بر انجام آن تاکید فراوان شده است مسواک زدن می‏باشد. زن و شوهر به خاطر نزدیکی بسیاری که با یکدیگر دارند و به واسطه همسری، از بوی دهان یکدیگر یا شادان و خرّم می‏شوند و یا افسرده و متنفر.

 

 

پیامبر اکرم صلی‏الله علیه واله وسلم خطاب به مردان می‏فرمایند:

«لباس‏های خود را تمیز کنید و موهای خود را کم کنید، مسواک بزنید و آراسته و پاکیزه باشید، که بنی‏اسرائیل چنین نکردند تا زنانشان به فساد کشیده شدند.»8 

امیرالمومنین علی علیه‏السلام می‏فرمایند:

«مسواک کردن موجب رضایت خداست و سنّت پیغمبر صلی‏الله علیه وآله و سلم است و پاک‏کننده دهان است.»  9

همانطور که مرد همسر خود را عفیف و پاکدامن می‏خواهد، خود نیز باید عفیف و پرهیزگار باشد. باید مواظب رفتار، کردار و گفتار خود باشد و از هواهای نفسانی پیروی نکند. هرگز از زیبایی‏های زنان دیگر در نزد همسر خود سخن نگوید.

4- حفظ عفت و پاکدامنی خود:

همانطور که مرد همسر خود را عفیف و پاکدامن می‏خواهد، خود نیز باید عفیف و پرهیزگار باشد. باید مواظب رفتار، کردار و گفتار خود باشد و از هواهای نفسانی پیروی نکند. هرگز از زیبایی‏های زنان دیگر در نزد همسر خود سخن نگوید و... .

پیامبر امین اسلام صلی‏الله علیه و اله وسلم می‏فرمایند:

«نسبت به زنان دیگران عفت داشته باشید، تا دیگران نسبت به زنان شما عفت داشته باشند.»  10

امام علی علیه‏السلام در باره پرهیز از نگاه به نامحرم و خطر آن می‏فرمایند:

«قلب، کتاب چشم است (آنچه چشم ببیند در قلب نشیند).  11

و در همین رابطه امام صادق علیه‏السلام می‏فرمایند:

«نگاه شهوت آلوده، تیری زهرآگین از تیرهای ابلیس است و چه بسیار از نگاه‏های به نامحرم که سبب اندوه و حسرت طولانی می‏شود.»  12

بنابراین نگاه به نامحرم حرام است و مرد مسلمان نباید به زن نامحرم  خیره شود و با قصد لذّت به او نگاه کند. و مهمترین هدف اسلام در ممنوع کردن نگاه به نامحرم مراقبت از کانون گرم خانواده، ثبات پایه‏های زندگی خانوادگی و حفظ اخلاق جامعه است.

گذراندن اوقات فراغت در کنار همسر و فرزندان سبب به وجود آمدن تفاهم و صمیمیّت، انس و الفت، عشق و محبّت بین اعضای خانواده می‏شود و مهمتر اینکه شوهر از مسائل خانواده (کمبود‏ها و کاستی‏ها و دیگر مشکلات احتمالی) اطلاع پیدا می‏کند و زمان اختیار و کنترل خانواده همچنان در دست اوست.

5- وقت‏گذاری برای همسر:

اشتغال و کار بیرون از منزل برای مرد یک امر ضروری، لازم، نیکو و مورد پسند است؛ در عین حال، وضع باید به گونه‏ای باشد که مرد ساعاتی را در خانواده و در جمع صمیمی همسر و فرزندان حضور داشته باشد. مثلاً به غیر از ساعات شبانه‏ روز که مقداری را در اختیار آنان می‏گذارد ، روزهای تعطیل آخر هفته و نیز تعطیلات سالانه را با آنها بگذراند. اگر به گردش و تفریحی برای رفع خستگی می‏رود، آنها را فراموش نکند.

گذراندن اوقات فراغت در کنار همسر و فرزندان سبب به وجود آوردن تفاهم و صمیمیّت، انس و الفت، عشق و محبّت بین اعضای خانواده می‏شود و مهمتر اینکه شوهر از مسائل خانواده (کمبود‏ها و کاستی‏ها و دیگر مشکلات احتمالی) اطلاع پیدا می‏کند و زمان اختیار و کنترل خانواده همچنان در دست اوست. از درس و بحث و فرزندان و نیازهای آنها اطلاع پیدا می‏کند و زمینه رشد و شکوفایی استعدادها و ارتقاء علمی ایشان را فراهم می‏نماید و فرزندان نیز اعتماد بیشتری نسبت به پدر خود پیدا می‏کنند و با همه وجود به او مهر و عشق و علاقه می‏ورزند و مطمئن هستند که او در همه لحظات یار و یاور و غمخوار آنها می‏باشد.

اما متاسفانه مشاهده می‏شود چه بسیار خانواده‏هایی که شوهر در آن فقط اسمی دارد و نقش او تنها تهیه غذا و لباس برای اهل خانه است. و چه بسیار خانواده‏هایی که در اثر غفلت و سهل‏ انگاری مرد خانواده‏، زن و یا فرزندان دچار مشکلات فراوان، گمراهی‏ها، انحرافات اخلاقی، اعتیاد و ... شده‏اند که اگر شوهر (پدر) قبلاً مقداری از وقت خود را صرف آنها کرده بود، هرگز چنین وضعی پیش نمی‏آمد. 

بنابراین بسیار نیکو و بجاست که شوهر، هر گاه به منزل وارد می‏شود، پس از سلام و احوالپرسی گرم و صمیمی، چند لحظه‏ای از وقت خود را در اختیار اعضای خانواده بگذارد و با آنها مشغول به تناول چای، شربت، میوه و غذا شود و پس از گفتگوی صمیمانه خانوادگی، به سایر فعالیت‏های خصوصی خود از قبیل: مطالعه روزنامه، مجلات، کتب علمی و حسابرسی‏های تجاری و... بپردازد.

 

پی نوشت ها:

1- سوره نور،آیه 32

2- ترجمه میزان الحکمه ،ج5

3- نهج البلاغه ،بخش16

4- بحارالانوار ،ج104،ص72

5- نهج الفصاحه،ص72

6- مکارم الاخلاق

7- وسایل الشیعه

8- نهج الفصاحه

9- وسایل الشیعه

10-مستدرک الوسایل

11- نهج البلاغه ،ترجمه محمد دشتی

12- وسایل الشیعه ،ج14،ص138

 

منبع :کتاب راهنمای خانواده

تبیان