در گشتالت درمانی بر تجربه کردن زمان حال و آگاهی فوری بر هیجان و کنش تاکید می شود. در این نوع درمان ، مراجع به جای جستجوی ریشه های درمان ، دنبال << تماس برقرار کردن>> با احساساتش می رود. فردریک پرلز بیشترین نقش را در پیدایش جنبش گشتالت درمانی داشت. گشتالت درمانی واقعا ترکیب ناهمگنی از فنون و عقاید است . گشتالت درمانگر ها با هم توافق نظر ندارند و از این عدم توافق خود لذت میبرند . هدف آنها ساختن یک نظریه درمانی قانون نگر نیست بلکه درمان مورد نظرشان را بر احساس منحصر به فرد خویش و تفسیرهایشان از زندگی بنیان میگذارند. مفهوم اصلی در گشتالت درمانی این است که شخص یک کل سازمان یافته است نه مجموعه تکه تکه ای از هیجانات ، شناخت ها و رفتارها. در عین حال انسانها نه تنها باید خود آگاه شوند بلکه باید بفهمند چطور به خودشان لطمه میزنند. این آگاهی نیز با بیان آنچه هم اکنون احساس میکنند و آن هم لحظه به لحظه حاصل میشود .آنها باید هر چیزی را که مانع پیشرفت شان به سطح بالاتری از سازگاری می شود به نحوی تجربه کنند تا جزئی از آگاهی آنان شوند . درمانگر نقش یک عامل تسریع کننده را بازی میکند و بیمار را متوجه این نکته میکند که چطور ظرفیت درونی وی تجلی نمی یابد . در گشتالت درمانی بر آگاهی لحظه ای تاکید می شود نه به یاد آوردن خاطرات یا تکانه های واپس رانده شده. در واقع رویکرد گشتالت درمانی مخلوطی از وجود گرائی و روان کاوی بود. نقش درمانگر این است که توجه بیمار را به احساسات ، افکار و تجارت فعلی جلب کند . نکته بسیار مهم در گشتالت درمانی این است که مراجع مسئولیت کنش ها و احساسات خودش را بپذیرد .اگر بخواهیم گشتالت درمانی را در چهار کلمه خلاصه کنیم باید بگوئیم

( آگاهی – تجربه – حالا و اکنون – مسئولیت پذیری )

اگرچه پرز نظر چندان مساعدی نسبت به تکنیک ندارد ولی میتوان تکنیک های گشتالت درمانی را تا حدودی حول محور رفتاری یعنی قواعد و طرح ها تشریح کرد .

قواعد مورد نظر در گشتالت درمانی به این شرح اند  :

– قاعده زمان حال

– قاعده من و تو

-قاعده زبان آن و زبان من

– قاعده استفاده از پیوستار آگاهی

– قاعده ممنونعیت شایعات بی اساس و بدگوئی

– قاعده تبدیل سوالات به اظهار نظر

طرح های رفتاری فعالیت هائی هستند که مراجع به توصیه مشاور یا درمانگر برای شناخت احساسات و قطبهای مختلف شخصیت خویش و چگونگی برخوردش با اوقعیات انجام می دهد . طرح هائی چون : برقراری گفتگو بین دو جزء شخصیت خوب و بد / طرح کار یا موضوع ناتمام و …

گشتالت درمانی یکی از روش های مهم و مفید در درمان به حساب می آید .