روانشناسی علم زندگی

زندگی باید کرد، گاه با یک گل سرخ، گاه با یک دل تنگ... گاه باید رویید در پس این باران... گاه باید خندید بر غمی بی پایان... زندگی باوری می خواهد، آن هم از جنس امید... که اگر سختی راه به تو یک سیلی زد! یک امید قلبی به تو گوید که خدا هست هنوز..
 
اصطلاح نامه روانشناسی(ش،ص،ض)
ساعت ٩:٥٠ ‎ق.ظ روز شنبه ۱٦ آذر ۱۳٩٢ : توسط : آسمان ها

اصطلاح نامه روانشناسی(ش،ص،ض)

ابراهیم محمودزاده

« ش »

 


شاخه پارا سمپاتیک                                Parasympathetic  Branch

   بخش پاراسمپاتیک بر خلاف بخش سمپاتیک در هر زمان معین بر اندام واحدی اثر می گذارد اگر در فعالیتهای شدید و بر انگیخته ، بخش سمپاتیک را بخش مسلط و غالب در نظر بگیریم بخش پاراسمپاتیک را می توان بخش مسلط در دوره آرمیدگی به شمار آورد . این بخش در عمل گوارش مشارکت دارد . و به طور کلی سبب تداوم کارکرد هایی می شود که ذخایر بدن را محافظت می کنند . همچنین مردمک چشم را تنگ می کند ، ترشح بزاق را راه می اندازد . هر چند این دو دستگاه عکس یکدیگر عمل می کنند اما استثناهایی هم برای این اصل وجود دارد . بخش سمپاتیک در مورد ترس و هیجان تسلط دارد اما یکی از نشانه های نسبتاً رایج پاراسمپاتیک در ترس شدید تخلیه غیر ارادی مثانه یا روده است . به این ترتیب هر چند این دو دستگاه غالباً در جهت عکس یکدیگر عمل می کنند اما تعامل پیچیده یی نیز بین آنها وجود دارد.

                                                                      (اتکینسون و هیلگارد  ،  1983 )

 

شاخه سمپاتیک                                              Sympathetic  Branch

   بخشی سمپاتیک بصورت واحدی یکپارچه عمل می کنند در بر انگیختگی هیجانی به طور همزمان ضربان قلب را افزایش می دهد . شریانهای ماهیچه های مخطط و قلب را گشاد می کند . شر یانهای پوست و اندامهای گوارشی را تنگ می سازد و سبب تعریق می شود . علاوه بر این با فعال ساختن برخی غده های درون ریز موجب ترشح هورمونهایی  می شود که بر انگیختگی بیشتری را موجب می شوند . مردمک چشم را گشاد می کند ، ترشح بزاق را کم می کند .      ( اتکینسون و هیلگارد ، 1983

 

 

شبکیه                                                                                        Retina

   شبکیه قسمت حساس به نور چشم را تشکیل می دهد و محتوی دو نوع سلول است یکی مخروطها که بطو ر عمده مسئول دیدرنگی هستند و دیگری استوانه ها که بطور عمده مسئول دید  در تاریکی هستند . هنگامیکه استوانه ها و مخروطها تحریک       می شوند سیگنالهای آنها از طریق نورونهای متوالی در خود شبکیه هدایت شده و سر انجام از راه عصب بینایی به قشر مغز می رسند .

                                                                                         ( گایتون  ،  1991 )

   اطلاعات بینائی در لا یه های مختلف شبکیه پردازش می شوند . میله ها و مخروطها در شبکیه ، اطلاعات را به جای آنکه مستقیماً به مغز ارسال کنند . به نرونهای دیگر در جهت مرکز خود کره چشم می فرستند این گیرنده ها با یافته های افقی و بافته های   دو قطبی ، ارتباط سیناپسی بر قرار می کنند. یاخته های دو قطبی نیز که با یاخته های        آما گارین و یاخته های گا نگلیون ارتباط سیناپسی بر قرار می کنند در کره چشم جای دارند .

   اکسون یاخته های گانگلیون به صورت یک دسته در کنار هم قرار می گیرند تا عصب بینائی را تشکیل دهند . آنگاه به دور هم می پیچند تا از راه پشت چشم خارج شوند . نقطه ای که این عصب از آن خارج می شود . نقطه کور نام دارد ، زیرا گیرنده ای ندارد.                                                                              ( کالات ،  1989)

 

شخصیت :                                                                        Personality

   مجموعه خصوصیات فرد از نظر ساختمان بدن ، هیجانها ، رفتار ، علائق ، نگرشها ، ظرفیتها ، توانایی ها و استعداد ها که او را از افراد دیگر متمایز می سازند .

                                                                               ( ساعتچی ، 1374 )

 

 

شناخت                                                                               Cognition

   شناخت مفهوم جامع و گستر ده ای است و به فعالیتهای ذهنی ای اطلاق می شود که در اکتساب ، پردازش ، سازماندهی و استفاده از دانش دخالت دارد . واژه شناخت فرایند های عمده را در بر می گیرد : کشف کردن ، تعبیر ، رده بندی به خاطر آوردن اطلاعات ، ارزیابی مفاهیم ، استنتاج اصول و استنباط قوانین ، به تصور در آوردن امکانات ، ایجاد راهبردها ، خیالپردازی و رویا .                   ( یا سائی ، 1377 )

 

شناخت درمانی                                                  Cognition  therapy

   شناخت در مانگرایان تمایل دارند به باور ها ، نگرش ها و انواع تفکر خود کار که مسائل مراجعان بوجود می آورند و آنها را تشدید می کنند بپردازند . هدف آنها تغییر شناختهای آسیب زای فعلی است .                                         ( نظری  ،1381 )

 

 

 

 

« ش »

 

شیوایی                                                                                     Mania

   معمولاً به هر نوع اختلال روانی ، خاصه هنگامی که با رفتار لجام گسیخته و خشن همراه است ، اطلاق می شود . وقتی اصطلاح «Mania» به عنوان پسوند به کار        می رود . یعنی نوعی ترجیح نا سالم یا یک تکانه منع ناپذیر برای رفتار کردن به شیوه ای خاص ( مثل دزدی بیمار گون ) . یکی از دو شکل اختلال «شیدایی – افسردگی » که بعضی از نشانه های آن عبارتند از : نوعی خلق سر خوش یا شنگول غیر پایدار ، افزایش فعالیتهای روانی – حرکتی ، بیقراری ، حالت تهییجی ، افزایش تعداد و سرعت فکر کردن و سخن گفتن که در حالت شدید تر به صورت «پرسش افکار » تظاهر پیدا می کند و غالباً با احساس بزرگ منشی یا عظمت ، همراه است .    

                                                                                     ( ساعتچی ، 1374 )

 

شیوه فرزند پروری                                                     Parental  style

   شیوه فرزند پروری انگاره خاص رفتار والدی خاص با کودکی خاص است. فرزند پروری معمولاً به دو بعد مستقل تقسیم می شود . بعد اول را می توان مستبدانه –    سهل گیرانه نامید که در مقابل آن شیوه آزاد منشانه قرار دارد .

   بعد دوم را می توان پذیرنده – طرد کننده طرد کننده نامید . مشخصه شیوه پذیرنده عشق و علاقه بدون قید و شرط و شدید و ابراز محبتهای خود به خودی است . مشخصه شیوه طرد کننده حفظ فاصله عاطفی «سردی »است .

   بر اساس پژوهشهای بسیار مطلوبترین ترکیب شیوه های فرزند پروری یعنی شیوه ای که در کودکان عزت نفس زیادایجاد می کند ترکیب شیوه آزادمنشانه با شیوه پذیرنده است .

                                                                                          ( برونو  ،  1370

 « ض »

 

ضد اجتماعی                                                          Antisocial

   به افرادی اطلاق می شود که با نظم و قا نون یا با سازمان های اجتماعی ، مخالف هستند . توصیف کننده  ابعاد رفتاری فردی است که برای کارکرد یک گروه یا یک جامعه در عمل یا بالقوه مخرب یا زیان آور است .              ( ساعتچی  ، 1374 )

 

ضریب همبستگی                                       Correlation  coefficient/

Coefficient of correlation

   در آمار همبستگی به رابطه بین دو یا چند متغیر که قابل تبدیل به مقدار هستند اطلاق می شود. شاخص آماری که میزان و حدود رابطه بین متغیر ها را نشان می دهد ضریب همبستگی نام دارد.

   ضریب همبستگی شدت و مستقیم یا غیر مستقیم بودن ارتباط را نشان می دهد که دامنه نمره گذاری این ضریب از 1+ تا1- می باشد .

   همبستگی مثبت و کامل ( 1+= r ) نشان دهنده رابطه مستقیم است . ضریب همبستگی (1-) نشان دهنده رابطه کامل و منفی است . بدین معنی که بین دو متغیر رابطه معکوس وجود دارد .                                                      ( دلاور ، 1378 )

منبع وبلاگ روانشاسی ومشاوره