روانشناسی علم زندگی

زندگی باید کرد، گاه با یک گل سرخ، گاه با یک دل تنگ... گاه باید رویید در پس این باران... گاه باید خندید بر غمی بی پایان... زندگی باوری می خواهد، آن هم از جنس امید... که اگر سختی راه به تو یک سیلی زد! یک امید قلبی به تو گوید که خدا هست هنوز..
 
اصطلاح نامه روانشناسی(ب)
ساعت ٩:٢۳ ‎ق.ظ روز شنبه ۱٦ آذر ۱۳٩٢ : توسط : آسمان ها

اصطلاح نامه روانشناسی(واژگان روانشناسی) یا دیکشنری روانشناسی

ابراهیم محمودزاده

 

 « ب »


بازتاب ( رفلکس)         Reflex                                                       

   بازتاب عبارت است از رابطه ساده بین یک محرک و یک پاسخ از جمله تنگ شدن مردمک چشم در برابر نور ترشح بزاق دهان بر اثر قرار گرفتن غذا در دهان          نمونه هایی از بازتاب هستند. ویژگی های مهم رفتار بازتابی ساده بودن، غیر ارادی بودن، نا آگاهانه بودن ، وارثی بودن آنها ست .                                  (سیف ، 1379)

 

باز خوانی    Recall                                                                       

   به این معنی است که مطلب مورد نظر را کاملاً از حافظه فرا خوانیم.

                                                                                                 (سیف ، 1379)

 

بازسازی شناختی          Cognitive   Restructuring                      

   فن مورد استفاده البرت الیس وسایر در مانگران شناختی که در آن مراجع از رابطه بین افکار غیر واقعی رفتارهای غیر انطباقی حاصل از آنها آگاه می شود. به مراجعان کمک می شود تا راه های منطقی تری در بررسی رفتارهایشان پیدا کنند.

                                                                          (سارا سون وسان سون 1378)

 

باز شنا سی                    Recognition                                             

   آگاهی نسبت به اینکه یک شیء یا رویداد چیزی است که قبلاً دیده شده ، به تجربه در آمده یا یاد گرفته شده است. یکی از روش های تجربی برای مطالعه حافظه .

                                                                                     ( ساعتچی ، 1377)

 

 

با زنمایی           Representation                                                  

   باز نمایی برای نظریات رایانه ا ی همچون قلب است . در بسیاری از محاسبه ها اطلاعات خاصی با یک درونداد خاص تداعی پیدا می کنند . برای ایجاد چنین تداعیهایی لازم است اطلاعاتی که از قبل کسب شده باید اندوخته و استفاده شود. به عنوان مثال اگر پرسیده شود حیوانات خانگی را نام ببرید . مرغ و خروس یا سگ و گربه در بیشتر جوابها خواهد بود ما که از بدو تولد این اطلاعات را نداشته ایم ، آنها  رایاد گرفته ایم، اندوخته ایم و سپس به هنگام پرسش بازیابی کردیم .

اینکه اطلاعات به چه شکلی اندوخته گردد ، موجب صراحت و برجستگی اطلاعات مختلف می شود. به عنوان مثال ، اگر کمیتها را بر حسب عدد نویسی عربی (…

و4و3و2و1) به خاطر سپرده باشیم اغلب توانائیهای خاصی را به ما می دهد که اندوختن کمیتها بر حسب عدد نویسی رومی                                 نمی دهد . بسته به اینکه بازنمایی چه نوع اطلاعاتی را صریح و بر جسته می کند به اجرای کم و بیش آسانتر یک محاسبه معین کمک می شود برای مثال اگر کسی مقادیر را با استفاده از اعداد رومی به خاطر سپرده باشد ، عمل ضرب رومی آنها کاملاً متفاوت از وقتی است که اعداد بر حسب عدد نویسی عربی اندوخته شده باشند.  انواع عملیاتی که برای اجرای یک محاسبه لازم است تا حد زیادی بستگی دارد به چگونگی باز نمایی                درونداد و چگونگی بازنمایی اطلاعاتی که بیشتر اندوخته شده است . همه نظریات رایانه ا ی تصویر ذهنی مشخص کننده دو نسخ چیز هستند . یکی انواع بازنما ئیهایی که از اطلاعات به کار رفته است ، و دیگری راههایی که این بازنما ئیها  پردازش     می شود تا محاسبات خاصی اجرا گردد . معمولاً نظریه ها محاسبات بسیار گوناگونی را فرض می کنند که کار شان تشکیل تصاویر ، ترکیب نمودن آنها از راههای نو و تبدیل آنها به طرق مختلف و شامل اینهاست . اغلب این محاسبات برای اجرا توسط بخشها یا خرده سیستمهای مختص آنها مطرح می شوند. هر یک از این بخشها نوعی درونداد را می گیرد و برونداد لازم را تولید می کنند . همه این محاسبات طوری طراحی و تنظیم شده اند که با انواع باز نمایی که برای تصویر ذهنی مطرح است جور باشد .                                                                                      ( آسینک ، 1944)

 

بازیا بی        Retrieval                                                                  

    اصطلاح نسبتاً جدیدی در روان شناسی است که به فرایند فراخوانی اطلاعات از حافظه اطلاق می گردد . ردیابی اطلاعات در حافظه .

                                                                            (براهنی و همکاران ، 1370)

 

بازیا بی آشکار       Eplicit   retrieval                                            

1)     بطور کلی  ، مشخص کننده آنچه مستقیم و صریع است.

2)     مشخص کننده چیزی که آشکار و مشهود است.

3)     مشخص کننده چیزی که شخص از آن آگاه است. فرایند های شناختی آشکار آنهایی هستند که شخص هشیارانه به آن واقف است.

                                                                                          (پور افکاری ،1373)

 

بحران                                    Crisis                                            

        از ریشه لاتین به معنی نقطه عطف در مسیر رخدادها در مورد افرادی به کار می رود که به علت بحران دچار ناراحتی یا ناتوانی شدید شده اند .این واژه از واژه هایی است که اریکسون در تقسیم بندی مراحل رشد خود به کار برده است و عبارتست از تغییرات هیجانی و فاحش ناگهانی که در طول رشد رخ می دهد .

مثل بحران نوجوانی که نوجوان برای کسب استقلال ، برقراری روابط و دلبستگی های تاز ه ، سست شدن روابط کهنه و… به آن دچار می شود .

                                                                              ( پور افکاری ،1373)  

بر انگیخته ( برانگیختگی )                                  Activation – Excitation         

    اصطلاهی است که به حالت تهییج . توجه ، یا گویش به زنگ بودن اشاره می کند. برانگیختگی از معدود متغیر های انگیزشی است که برای آن شاخص های قابل مشاهده و قابل اندازه گیری فیز یو لو ژیکی وجود دارد .

                                                                                 (منصور و همکاران  ، 2536)

 

بر نامه ریزی ( برنامه سازی)                                                  Planning

    عمل یا روش تهیه و تنظیم فعالیتهای کاری در یک فهرست و جدول ساعات عملی عمل یا روش تنظیم و ترکیب یک جدول ساعات و برنامه روزانه یا هفتگی از فعالیتها یا مطالعات گوناگون.                                                      (شعاری نژاد ، 1364 )

 

برون داد                                                                               Out put

    فعالیت عضلات و غدد ، رفتاری (پاسخی ) را شکل می دهند که از مجموع پردازش ناشی شده است ، در مورد عضلات ، فعالیت حرکتی رخ می دهد ، در مورد غدد، هورمونها یا ترشحات دیگر ایجاد می شود.                ( مرتضوی ، 1378)

 

برونگرا                                                      Extravert   Extrovert   /

    یونگ معتقد بود که مردم در یکی از دو دسته قرار می گیرند : افراد درون گرا و افراد برون گرا .

    یک فرد برون گرا کسی است که ابداً کم رو نیست و ترجیح می دهد وقت خود را بیشتر با دیگران بگذراند تا این که تنها باشد .افراد برون گرا هنگامی که با عوامل فشار روانی مواجه میشوند احتمالاً در صدد یافتن گروهی بر می آیند تا مسائل را با آنها در میان بگذارند .                                                          (کارور و شی یر ،1375)

 

بزهکا ری           Delinquency                                                     

   مجموعه تخلفات جزائی که افراد در یک جامعه مرتکب می شوند .

بزهکاری نوجوانان مربوط به تخلفات در سنینی است که توسط قوانین حدود آن تعیین گردیده است .                                             (منصور و همکاران  ،2536)

 

بلوغ Maturity                                                            Puberty      

   بلوغ آغاز پختگی است . بطور متوسط بلوغ در سنین 13-12 سالگی در دختران و یک سال دیرتر در پسران شروع می شود .

بلوغ هنگامی آغاز می شود که هیپوتالاموس شروع به راه اندازی تشکیل یکی از هورمون های آزاد کننده اش ، با نام هورمون آزاد کننده لو تئین ساز می کند .میزان این آزاد سازی حدود یک تشکیل در هر ساعت است مشخص نیست که چه چیزی هیپو تالاموس را برای این عمل تحریک می کند . اما وقتی هیپوتالاموس کارش را شروع کرد تا سراسر دوره باروری ادامه می یابد . این هور مون هیپوفیز را تحریک  می کند تا LH و FSH را ترشح کند و آنها نیز به نوبة خود غدد جنسی را تحریک می کنند .تا استرادیول یا تستوسترون آزاد سازند. استرادیون موجب رشد پستانها و گسترش کفلها می شود . تستو سترون موجب بم شدن صدا، رویش محاسن ، گسترش شانه ها و رویش مو در سینه ، در زیر بغل و در ناحیه شرمگاه می شود . هم پسران و هم دختران در پاسخ به افزایش این هورمونها بر انگیخته می شوند.                                    

                                                                                   (کالات  ،  1979)

 

بلوغ پیش رس (زود رس)                                   Pubertas  Praecox

اگر چه بعضی تفاوتها در شروع بلوغ ، طبیعی است اما اگر بلوغ در دختران 8 ساله و

پسران 9 ساله شروع شود بلوغ پیشرس نام دارد . با این حال ، بچه هایی که بلوغشان

 

زود شروع شده است ، ناگهانی رشدشان افزایش می یابد ، رشد آنها زودتر نیز متوقف می شود و عموماً پس از زمان کوتاهی همانند بزرگسالان می شوند. بچه 6 یا 7 ساله أی که به بلوغ می رسد ،جوشهای صورتش وصفات ثانویه جنسی اش ظاهر می شود، اغلب بچه های دیگر را اذیت می کند و این منجر به نا سازگاری اجتماعی می شود . اگر بلوغ زود رس سریعاً تشخیص داده می شود و چنین کودکی با داروهایی که آزاد سازی LH وFSH را بازداری می کنند ، درمان شود، بلوغ او تا سن مناسب به تا خیر می افتد.                                                                             (کالات   ،   1989)

 

بهت                                                                                         Stupor

    حالت عدم پاسخ گویی همراه با عدم تحرک و سکوت مرض

Dsm – tv )                                                                     ،(13 75  

 

بهداشت روانی                            Mental hygiene Mental health/

     احساس رضایت و بهبود روانی و تطابق کافی اجتماعی با موازین مورد قبول هر جامعه تعریف کرده است . بهداشت روانی علم وکار حفظ سلامت و کفایت روانی و مطلوب سازی رفتار شخصی و اجتماعی به منظور استفاده مثبت از توانائی ها و استعداد های فطری و نیز پیشگیری از اختلالات روانی .

                                                                     (منصور و همکاران    2536)

 

بیماری آلزهایمر                                             Alzheimer Disease

    آلزایمر نقص شدید حافظه است . این بیماری در سالمندی شایع است اما گاهی شروعش از میانسالی است . علایمش با فراموشیهای خفیف شروع می شوند و به فقدان جدی حافظه ،گم گشتگی ، افسردگی ، تحریک پذیری ، تو همات ، هذیانها و ناتوانی در تمام یک کار و هجوم افکار مختلف منجر می شود.

    افرادی که علایم بیماری آلزایمر را در حد متوسط دارند ممکن است . در به یاد آوری اصول کلی موفق باشند . اما نمی توانند به یاد آورند که دریک لحظه خاص چه اتفاقی افتاده است .برای مثال شناختر (1983)چگونگی بازی گلف با یک بیمار آلزایمر را گزارش کرده است . این بیمار اگر چه قواعد و مفاهیم بازی را به طرز عجیبی به خاطر می آورد اما نمی توانست به یاد آورد که با چند حرکت توپ را به حفره رسانده است ، یا نمی توانست بگوید روی توپش چه بر چسبی بوده است.

                                                                               (کالات   ،   1989)

 

بیماری روانی                          Mental disease Mental disorder/

   شخصی که بتواند با محیط خود (اعضای خانواده ، همکاران ، همسایگان و بطور کلی اجتماع) خوب سازگار شود، از نظر بهداشت روانی بهنجار خواهد بود. این شخص با تعادل روانی رضایت بخش پیش خواهد رفت ، تعارضهای خود را با دنیای بیرون و درون حل خواهد کرد و در مقابل نا کامیهای اجتناب نا پذیر زندگی، مقاومت خواهد داشت . اگر کسی توان انجام دادن این کارها را نداشته باشد و در نتیجه با محیط خود به شیوه نا مناسب و دور از انتظار بر خورد کند ، از نظر روانی بیمار محسوب خواهد شد، زیرا با این خطر روبرو خواهد بود که تعارضهای حل نشده خود را به صورت نوروز (اختلالهای خفیف رفتاری ) نشان دهد و به شخص نوروتیک تبدیل شود.                                                                        (گنجی   ،  1379)

 

بیماری قلبی کرونر                     Coronary heart disease (c.H.D)

   اختلالی که در آن یک یا چند وریه قلب بطور جز ئی یا کلی بواسطه رسوب مسدود می شود . این امر به قطع موقت یا دایمی رسیدن خون به عضله قلب منجر می شود.

                                                                          ( سارا سون و سان سون ،  1378)

منبع وبلاگ روانشناسی ومشاوره